Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, kentsel dönüşüm ve nüfus yoğunluğunu göz önünde bulundurarak "Sığınak Yönetmeliği"nde köklü bir revizyona gitti. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenleme ile Türkiye’nin 81 ilinde sığınak inşa etme zorunluluğunun kapsamı genişletildi. Artık konutlardan sanayi tesislerine, otellerden metro tünellerine kadar birçok yapı, afet ve acil durumlara karşı daha güvenli hale getiriliyor.
Konutlar ve Sosyal Tesisler İçin Kritik Eşikler Belirlendi
Yeni Sığınak Yönetmeliği ile birlikte, daha önce muaf olan birçok bina tipi artık sığınak inşa etmekle yükümlü. Bu kritik eşikler, sığınak zorunluluğunun sınırlarını net bir şekilde çiziyor:
Konut Binaları: Toplam bağımsız bölüm sayısı 10'dan fazla olan tüm yeni konut projelerinde sığınak yapılması mecburi hale geldi.
Sosyal ve Sağlık Tesisleri: Yatak kapasitesi 50'den fazla olan yurt, otel ve konaklama yerleri ile yatak kapasitesi 25'ten fazla olan bakımevleri ve yataklı sağlık tesisleri bu kapsama alındı.
Sanayi ve Resmi Yapılar: Emsal hesabına konu alanı 2 bin metrekareyi aşan imalat ve sanayi tesisleri ile emsal alanı 1000 metrekare ve üzeri olan tüm resmi binalara sığınak yapma mecburiyeti getirildi.
Büyük Spor Tesisleri: 5 bin kişi ve üzeri seyirci kapasiteli stadyum ve spor tesislerinde, toplam seyirci kapasitesinin en az yüzde 3'ü oranında sığınak zorunluluğu uygulanacak.
Sığınakların Teknik Özellikleri ve Acil Durum Tedbirleri Yükseltildi
Yönetmelik, sadece sığınak zorunluluğunu değil, aynı zamanda sığınakların teknik niteliklerini de çağın gerekliliklerine göre güncelliyor. Özellikle güvenlik ve iletişim altyapısı güçlendiriliyor:
Yapısal Güçlendirme: Eğitim yapıları içerisindeki sığınakların tavanı en az 20 cm, duvarları ise en az 30 cm kalınlığında betonarme olarak inşa edilecek.
Kesintisiz Enerji ve İletişim: Resmi ve sağlık yapılarındaki sığınaklara en az 24 saat kesintisiz elektrik sağlayacak jeneratör ve iletişim sürekliliği için uydu telefonu altyapısı ile acil durum Wi-Fi noktası kurulması zorunlu tutuldu.
Yaşam Alanı İyileştirmesi: 100 metrekareyi aşan sığınaklarda lavabo ve elektrikli pişirme yeri bulunan mutfak nişi bulundurma şartı getirildi.
Metro Tünelleri ve Millet Bahçeleri de Artık "Genel Sığınak"
Yeni düzenleme, sadece bina ölçeğinde kalmayıp kentsel altyapı ve büyük kamusal alanları da kapsıyor. Bu kapsamda büyük ölçekli projeler de genel sığınak vasfını kazanacak:
Metro Tünelleri Sığınakları: Yeni inşa edilecek metro tünelleri, planlama dahilinde genel sığınak olarak projelendirilecek.
Millet Bahçeleri Yeraltı Sığınakları: Yüzölçümü 15 bin metrekare ve üzeri olan millet bahçelerinde, alanın en az yüzde 3'ü kadar yeraltında genel sığınak inşa etme zorunluluğu bulunuyor.
Otopark Dönüşümü: Alışveriş merkezleri ve büyük otoparkların bodrum katlarının da sığınak vasfında yapılması zorunlu hale getirildi. Mevcut otoparkların ise 31 Aralık 2028’e kadar bu vasfa uygun hale getirilmesi gerekiyor.
Bakan Murat Kurum, yönetmeliğin günümüz ihtiyaç ve koşullarına uygun hale getirildiğini belirterek, bu adımla AFAD koordinasyonunun kolaylaşması ve olası afet durumlarına hazırlığın üst düzeye çıkarılmasının hedeflendiğini ifade etti.