Trakya’nın bereketli toprakları üzerinde yaşıyoruz ama gel gelelim o bereket pazar tezgahlarından bizim filelere bir türlü yansımıyor. Bugün Edirne’den Kırklareli’ne, Tekirdağ’dan Lüleburgaz’a kadar hangi semt pazarına gitseniz aynı manzara: Tezgahlar rengarenk, ürün bol ama o eski "pazar neşesi" kayıp.
Esnaf Kan Ağlıyor, Vatandaş Bakıp Geçiyor
Eskiden pazara girildiğinde o meşhur Trakya şivesiyle yükselen "Be ya, gel abicim en iyisi burada!" sesleri, yerini derin bir sessizliğe ve hesap makinelerinin tıkırtısına bırakmış. Esnafa selam veriyoruz, dert bir dokun bin ah işit... "Maliyetler belimizi büküyor abi" diyor bir pazarcı kardeşim. Mazotun fiyatı, nakliyesi, yer kirası derken tezgahtaki etiketi koyarken eli titriyor esnafın.
Vatandaş tarafında ise durum daha vahim. Eskiden pazar arabaları dolar taşar, ellerdeki poşetler parmakları keserdi. Şimdi ise pazar arabalarının içinde birkaç poşet ya var ya yok. Annelerimiz, teyzelerimiz o ince hesap uzmanı oldu artık. Eskiden kilo kilo alınan domates, biber; şimdi taneyle, gramla alınır hale geldi.
"Kilo Devri Bitti, Tane Devri Başladı"
Pazarda rastladığım bir amcamızın şu sözü aslında her şeyi özetliyor: "Evlat, eskiden kışlık hazırlığı yaparken çuvalla alırdık. Şimdi akşam yemeğine bir salata yapabilmek için tane sayıyoruz. Pazar arabasının tekerleği bile boş olduğu için tıkırdıyor, eskiden ağır gelirdi süremezdik."
Gerçekten de öyle... Trakya insanı kanaatkardır, güler yüzlüdür ama ekonomik şartlar artık o meşhur "pazar keyfini" elimizden almış durumda. Peynirin yanına yaklaşılmıyor, zeytin desen lüks oldu. Hele o meşhur Ayçiçek yağı memleketinde, yağın fiyatını konuşurken yüzler asılıyor.
Peki Çözüm Ne?
Sadece rakamlar değil, ruhumuz da yoruluyor bu pahalılıkta. Üreticinin desteklenmediği, mazot ve gübre fiyatlarının dizginlenemediği her gün, pazar arabaları biraz daha boş kalmaya devam edecek gibi görünüyor. Yerel yönetimlerin ve yetkililerin, Trakya’nın bu sessiz çığlığını duyması gerekiyor.
Sami Pekcan olarak soruyorum: Bizim o neşeli, bereketli, "kilo kilo" aldığımız eski pazar günlerimize geri dönmemiz çok mu zor?